Bộ lọc gió là linh hồn của hệ thống HVAC phòng sạch. Kiểm tra và vệ sinh đúng cách đảm bảo bộ lọc HEPA hoạt động hiệu quả, duy trì cấp sạch theo GMP.
Các Loại Bộ Lọc Trong Hệ Thống AHU
Hệ thống lọc phòng sạch thường có 3 cấp lọc, mỗi cấp bảo vệ cấp sau:
- Pre-filter (G3/G4): Lọc bụi thô >10µm. Hiệu suất 60-90%. Bảo vệ medium filter, kéo dài tuổi thọ bộ lọc phía sau
- Medium filter (F7/F9): Lọc bụi 1-10µm. Hiệu suất 80-95%. Bảo vệ HEPA filter
- HEPA filter (H13/H14): Lọc hạt ≥0.3µm. Hiệu suất 99.95-99.995%. Đảm bảo cấp sạch phòng
Tiêu Chí Kiểm Tra & Thay Bộ Lọc
| Loại lọc | Chênh áp ban đầu | Chênh áp MAX (thay) | Kiểm tra | Tuổi thọ |
|---|---|---|---|---|
| Pre-filter G4 | 30-50 Pa | 100-150 Pa | Hàng tuần | 1-3 tháng |
| Medium F7 | 80-120 Pa | 200-300 Pa | Hàng tháng | 6-12 tháng |
| Medium F9 | 100-150 Pa | 250-350 Pa | Hàng tháng | 6-12 tháng |
| HEPA H13 | 120-170 Pa | 300-400 Pa | 6 tháng (DP) + DOP test | 3-5 năm |
| HEPA H14 | 150-200 Pa | 350-450 Pa | 6 tháng (DP) + DOP test | 3-5 năm |
Nguyên tắc: Thay bộ lọc khi chênh áp đạt 2-3× giá trị ban đầu. Không chờ đến khi chênh áp quá cao — sẽ giảm lưu lượng gió, ảnh hưởng ACH và cấp sạch.
Quy Trình Thay Pre-filter & Medium Filter
- Chuẩn bị: Bộ lọc mới (đúng size, đúng loại), PPE (khẩu trang N95, găng tay, kính), túi nilon kín cho lọc cũ
- Tắt AHU hoặc đóng damper cách ly section cần thay
- Mặc PPE — pre/medium filter chứa rất nhiều bụi tích tụ
- Tháo lọc cũ cẩn thận — không rung lắc, đặt ngay vào túi nilon kín, seal lại
- Vệ sinh housing/frame bằng khăn ẩm sạch (không dùng khí nén — sẽ phát tán bụi)
- Kiểm tra gasket/seal trên frame — thay nếu mòn hoặc hỏng
- Lắp lọc mới — kiểm tra chiều mũi tên (airflow direction), đảm bảo khít frame
- Bật AHU — đo chênh áp lọc mới (ghi nhận giá trị ban đầu), chênh áp phòng
- Ghi logbook: ngày thay, loại lọc, batch/lot number, chênh áp mới, người thực hiện
HEPA Integrity Test (DOP/PAO)
Test integrity HEPA là yêu cầu bắt buộc theo ISO 14644-3, thực hiện mỗi 6-12 tháng hoặc sau khi thay HEPA mới:
- Chuẩn bị: Aerosol generator (DOP hoặc PAO), aerosol photometer đã calibrate
- Challenge: Phun aerosol vào upstream HEPA (trong AHU hoặc trên trần kỹ thuật)
- Scan: Di chuyển probe photometer dọc bề mặt downstream HEPA, tốc độ scan 3-5 cm/s, cách bề mặt 2-3 cm
- Quét kỹ: Bề mặt lọc, frame seal, gasket — phát hiện bất kỳ điểm rò rỉ nào
- Tiêu chí pass: Leak <0.01% nồng độ upstream tại bất kỳ điểm nào
- Nếu fail: Đánh dấu vị trí rò rỉ → sửa bằng sealant (nếu nhỏ <1% diện tích) hoặc thay HEPA mới
💡 Lưu ý chuyên gia: Tổng diện tích sửa chữa trên một HEPA filter không được vượt quá 3% tổng diện tích lọc. Nếu vượt → thay HEPA mới. Aerosol photometer phải được calibrate hàng năm.
Vệ Sinh Vỏ AHU & Ống Gió
- Vỏ AHU: Lau bên ngoài hàng tuần. Mở cửa vệ sinh bên trong hàng quý — lau bằng khăn ẩm, không dùng khí nén
- Drain pan: Vệ sinh hàng tuần, đổ viên khử trùng ngăn tảo/nấm. Kiểm tra slope thoát nước
- Ống gió: Kiểm tra trực quan bên trong (robot camera hoặc endoscope) mỗi 6-12 tháng. Vệ sinh nếu có bụi tích tụ
- Damper: Vệ sinh cánh damper, bôi trơn trục xoay hàng quý
Cần hỗ trợ kiểm tra và thay lọc gió?
Liên hệ Tư Vấn Phòng Sạch để được tư vấn quy trình kiểm tra, test HEPA, và quản lý bộ lọc.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Bao lâu thay pre-filter một lần?
Thay khi chênh áp đạt 100-150 Pa (gấp 2-3 lần ban đầu), thường 1-3 tháng tùy chất lượng không khí bên ngoài.
Pre-filter washable có rửa lại được không?
Pre-filter dạng washable có thể rửa nước và tái sử dụng 2-3 lần. Giũ nhẹ dưới vòi nước, phơi khô hoàn toàn trước khi lắp lại. HEPA và medium filter không bao giờ rửa lại.